Geschiedenis van Internationale Vrouwendag

De geschiedenis van de

Internationale vrouwendag

8 maart Internationale Vrouwendag

Inleiding

Internationale Vrouwendagviering op 8 maart. Ook in Nederland inmiddels een herkenbare datum met een herkenbare naam. Waar jaren geleden alleen politiek actieve vrouwen stil stonden bij deze datum komt tegenwoordig bijv. via het NOS journaal ieder jaar het onderwerp 8 maart duidelijk in beeld. Sinds kort is er in Nederland rond 8 maart zelfs een Internationale Vrouwenweek en twee beroemde lezingen, de Annie Romein-Verschoor lezing en de Aletta Jacobs lezing worden gehouden op of vlak voor/na 8 maart. Maar weet iedereen waar 8 maart voor staat en hoe de viering op deze datum tot stand is gekomen? Hieronder volgt een korte samenvatting van de betekenis en de geschiedenis van de 8 maart viering. Deze samenvatting vormt de basis voor een PowerPoint presentatie die op 8 maart 2009 vertoond is tijdens de Internationale Vrouwendagviering van Stichting DAS Vrouwen in de Klepel in Asten.

Waarom Internationale Vrouwendag?

Internationale Vrouwendag is geen 2e ‘Moederdag’. De viering heeft een duidelijk doel. Internationaal worden opnieuw gemeenschappelijke strijdpunten van de vrouwenbeweging naar voren gebracht. Strijdbaarheid en solidariteit van vrouwen overal ter wereld zijn de kernpunten in de vrouwendagviering. Ook de Verenigde Naties vieren Internationale Vrouwendag. Zij geven aan hiermee te erkennen dat vrede, veiligheid en sociale vooruitgang alleen mogelijk zijn wanneer vrouwen hun bijdrage hieraan kunnen leveren. Zij zien 8 maart als een moment voor vrouwen om te kijken hoever zij gevorderd zijn in hun strijd om gelijkheid, vrede en ontwikkeling te bereiken.

Waarom vinden de VN 8 maart belangrijk genoeg om hier aandacht aan te schenken? Zij realiseren zich dat de gelijkheid van vrouwen zijn vruchten afwerpt voor allen. Volgens de VN is gebleken dat iedere groei in scholing op hoger onderwijs niveau van vrouwen leidt tot een groei in de economie in zijn algemeenheid. Ook zien zij duidelijk dat helaas nergens ter wereld vrouwen kunnen claimen dat zij exact dezelfde rechten en kansen als mannen hebben. Gemiddeld genomen krijgen vrouwen in de hele wereld 30-40% minder salaris dan mannen voor hetzelfde werk. Het grootste deel van de echte armen op onze wereld zijn vrouwen. En vrouwen blijven overal ter wereld het slachtoffer van geweld.

De geschiedenis van Internationale Vrouwendag

Internationale Vrouwendag zou zijn oorsprong hebben in de demonstratie van textielarbeidsters in New York op 8 maart 1908. Zij gingen de straat op om te protesteren tegen de lage lonen en beroerde werkomstandigheden. Het blijkt echter dat dit niet de ware reden is dat Internationale Vrouwendag op 8 maart gevierd wordt. De werkelijke oorsprong ligt later in de tijd. De datum 8 maart is gekozen omdat op 8 maart 1917 vrouwen in Sint Petersburg massaal in opstand kwamen tegen tekorten aan voedsel en tegen de ellende in de toenmalige oorlog.

De Duitse Clara Zetkin ligt aan de basis van de viering zelf. Zij was een Duitse socialiste, die in haar land streed voor de rechten van de vrouw. Zij richtte een socialistische vrouwenbeweging op waarvan in 1907 in Stuttgart de 1e internationale conferentie plaatsvond. In 1910 volgde de 2e conferentie in Kopenhagen. Tijdens deze conferentie werd besloten om ieder jaar een dag te organiseren die internationale vrouwendag zou gaan heten. Deze dag was o.a. bedoeld om strijd te voeren voor het algemeen vrouwenkiesrecht. Het lag in de bedoeling dat vrouwen wereldwijd actie zouden voeren, folders zouden uitdelen en zouden demonstreren. Er was toen nog geen vaste datum voor deze dag vastgesteld. De eerste viering vond plaats in 1911 in Denemarken, Duitsland, Oostenrijk, de Verenigde Staten en Zwitserland. In 1912 werd op 12 mei de eerste Internationale Vrouwendag in 18 steden in Nederland gevierd, een jaar later waren dit 30 steden. Vrouwendag werd al snel als een feestdag gezien. De strijdpunten in Nederland in 1914 waren het vrouwenkiesrecht, de moederschapsverzekering (!) kosteloze geneeskundige hulp en een kinderbewaarplaats. Herkenbare thema’s in deze tijd, de roep om een ‘huisvrouwenloon’ dateert immers uit 2003! En de kinderopvang is ook nu nog een belangrijk punt op de politieke agenda.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef de vrouwenorganisatie ontstaan en werd toch de jaarlijkse viering doorgezet. In die tijd werd de vrede als voornaamste thema gevoerd. In 1921 werd 8 maart als vaste datum gekozen ter herinnering aan de gebeurtenissen in Rusland en op 8 maart 1922 vond de 1e viering op die datum plaats. De scheuring tussen communisten en socialisten door de Russische Revolutie in 1917 zorgde ervoor dat lange tijd 8 maart alleen in communistische kringen in ‘het westen’ werd gevierd. In de ‘Oostbloklanden’ werd 8 maart ook een officiële communistische feestdag (herdenking van de start van de revolutie), reden waarom deze dag daar al veel langer dan in ons land als een belangrijke dag gezien werd. Kanttekening hierbij is dat juist in de voormalige Oostbloklanden, waar 8 maart ook echt een vrije dag is, deze dag inmiddels meer een veredelde Moederdag is. Vrouwen krijgen bloemen van hun man of baas en ze worden die dag extra in het zonnetje gezet.

Na de oorlog werd in Nederland Internationale Vrouwendag alleen nog gevierd door de communistische vrouwen. De Nederlandse Vrouwenbeweging vierde in 1960 vijftig jaar Internationale Vrouwendag. Pas in de zeventiger jaren kwam het vieren van de dag in de Verenigde Staten en West-Europa weer in opgang en vierden ook in Nederland veel vrouwengroepen 8 maart. Vanaf 1975, het Internationale Jaar van de Vrouw, is de viering over de gehele wereld een begrip geworden. In 1978 erkenden de Verenigde Naties 8 maart als Internationale Vrouwendag, een mijlpaal voor de viering.

Belangrijke thema’s die rond 8 maart in Nederland naar voren zijn gebracht zijn de actie Zij aan Zij in de raad in 2001 (in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen, een actie die ook in onze regio bekend is), de overheidscampagne Mannen in de Hoofdrol waarin aandacht gevraagd werd voor meer participatie van mannen in de huishouding, en de actie van Amnesty International over geweld tegen vrouwen.

Internationale Vrouwendag blijkt tegenwoordig in het ene land een echte feestdag te zijn en in andere landen aangegrepen te worden om belangrijke thema’s onder de aandacht te brengen. Binnen Nederland zie je dat er op 8 maart voor verschillende thema’s gekozen wordt, al rondkijkend op internet kom je voor 2009 thema’s tegen als Wereldvrouwen, Zichtbare Vrouwen, en Stop geweld tegen Vrouwen.

Is het nog steeds nodig om in Nederland anno 2009 een dag van solidariteit en strijdbaarheid van vrouwen te propageren? Kijk alleen al naar de emancipatiemonitor die recent weer is verschenen, waaruit blijkt dat een te laag percentage economisch zelfstandig genoemd mag worden. Kijk naar thema’s als huiselijk geweld en beeldvorming van vrouwen in de media. Er blijft nog steeds genoeg om voor te strijden of om bespreekbaar te maken. Zolang Internationale Vrouwendag discussies die leiden tot een gelijke positie voor man en vrouw kan blijven aanzwengelen, hetzij door inhoudelijke lezingen, hetzij door het bestaan van de dag zelf, is het zinvol om deze dag te blijven vieren.

Waarom geen Internationale Mannendag?

Mannen vragen organisatoren van Internationale Vrouwendag regelmatig waarom er geen internationale mannendag is. Een vraag die niet direct bij vrouwen thuis hoort. Leuk om te weten is dat sinds 2008 er in Nederland een Internationale Mannendag bestaat. Op 21 maart 2009 wordt deze dag georganiseerd met als thema ‘A man has got to do what a man has got to do…’. De thema’s voor de bijeenkomst zijn ‘Samenleving en relaties’, ‘Werk’ en ‘Persoonlijke Ontwikkeling’. De locatie is nog niet bekend, volgens de website hangt deze af van de belangstelling.

Internationale Vrouwendag in Deurne, Asten en Someren

Al jaren vieren deze gemeentes internationale vrouwendag, georganiseerd door vrouwen uit de dorpen zelf. In Someren is internationale vrouwendag 13x georganiseerd oa door het Vrouwennetwerk Someren, tot en met 2008.

Gebruikte artikelen:

Ontstaansgeschiedenis van 8 maart, Internationale Vrouwendag. www.iiav.nl

International Women’s Day. United Nations Cyberbus www.un.org

Internationale Vrouwendag 8 maart. http://redactie-tng.opzij.nl

Schatten – Strijders voor vrouwenrechten. www.iiav.nl

Waarom vrouwendag? De geschiedenis. www.vrouwendag.nl

Oorsprong Internationale Vrouwendag http://geschiedenis.vpro.nl

Stichting DAS Vrouwen

www.dasvrouwen.nl

info@dasvrouwen.nl

maart 2009

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s